Aby winorośl szybko się ukorzeniła, przetrwała pierwszą zimę i w kolejnych latach stabilnie owocowała, od początku należy uwzględnić odmianę, klimat oraz stan gleby. Błędy popełnione przy wyborze miejsca, terminu lub głębokości sadzenia trudno naprawić po rozrośnięciu się systemu korzeniowego. Sprawdźmy, jak prawidłowo posadzić winorośl i jak pielęgnować młode pędy.
Wybór odmian winorośli do sadzenia
Do bezpośredniego spożycia wybiera się odmiany deserowe, a do produkcji soku lub wina – odmiany przeznaczone do przerobu. Wśród odmian deserowych popularne są Thompson Seedless, Red Globe, Flame Seedless i Italia. Do produkcji wina szeroko wykorzystuje się takie odmiany jak Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot i Riesling. Najważniejszym kryterium jest to, czy winogrona zdążą dojrzeć w lokalnych warunkach klimatycznych. W regionach z krótkim latem lepiej sprawdzają się odmiany wcześnie dojrzewające, natomiast odmiany późne wymagają długiego okresu ciepła.
Należy również uwzględnić minimalną temperaturę zimą oraz odporność roślin na powszechnie występujące choroby grzybowe. Odmiana odporna na mróz łatwiej znosi zimne miesiące, a odporność na choroby zmniejsza ryzyko utraty plonów.
Przed zakupem należy dokładnie obejrzeć sadzonkę. Korzenie powinny być jędrne, bez przesuszonych końcówek, pleśni i uszkodzeń mechanicznych, a pęd – dojrzały i nieuszkodzony. Sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym nie powinny pozostawać na słońcu ani na wietrze. Do momentu sadzenia korzenie należy utrzymywać w stanie wilgotnym.
Kiedy sadzić winorośl
Kiedy sadzić winorośl – wiosną czy jesienią? Oba terminy są odpowiednie, a wybór zależy od rodzaju sadzonki i klimatu. Rośliny z odkrytym systemem korzeniowym sadzi się w okresie spoczynku, natomiast rośliny uprawiane w pojemnikach można sadzić w ciągu całego ciepłego sezonu, pod warunkiem regularnego podlewania.
W przypadku sadzenia wiosennego prace rozpoczyna się po rozmarznięciu gleby, ale przed rozpoczęciem intensywnego pękania pąków. Termin wiosenny lepiej sprawdza się w chłodnym klimacie: przed nadejściem pierwszej zimy sadzonka ma kilka miesięcy na ukorzenienie się.
Jesienią winorośl sadzi się po zakończeniu aktywnego wzrostu, około sześciu tygodni przed nadejściem stałych mrozów. Ten termin jest bardziej odpowiedni w regionach o łagodnych zimach, gdzie gleba długo nie zamarza.
Jak sadzić winorośl – instrukcja dla ogrodników
Dla winorośli należy wybrać słoneczne stanowisko z dobrze przepuszczalną glebą, na którym nie gromadzi się woda ani zimne powietrze. W ten sposób określa się, gdzie sadzić winorośl. Schemat sadzenia zależy od siły wzrostu odmiany oraz rusztowania – konstrukcji podporowej składającej się ze słupków i drutów rozciągniętych między nimi. Schemat określa, w jakiej odległości należy sadzić winorośl w konkretnych warunkach. Zwykle odległość między sadzonkami winorośli wynosi 1,8–2,4 m, a między rzędami pozostawia się 2,7–3 m. W winnicach szerokość międzyrzędzi dostosowuje się również do wymiarów maszyn, które będą wykorzystywane podczas prac. Szeroki wybór nowoczesnych maszyn rolniczych do uprawy winorośli i innych zastosowań znajduje się na naszej stronie internetowej Agroline.
Przed założeniem winnicy warto wykonać analizę gleby. Pokaże ona poziom kwasowości oraz zawartość podstawowych składników odżywczych, dlatego wapno, kompost lub nawozy mineralne należy stosować zgodnie z wynikami analizy, a nie według uniwersalnego schematu. Nadmierne nawożenie prowadzi do zbyt intensywnego wzrostu winorośli.
Przed posadzeniem sadzonek winorośli należy rozprostować korzenie i usunąć uszkodzone części. Aby określić, na jakiej głębokości sadzić winorośl, należy kierować się poziomem szyjki korzeniowej w szkółce lub pojemniku. W przypadku sadzonek szczepionych na podkładce miejsce szczepienia powinno znajdować się około 5 cm nad powierzchnią gleby. Dołek powinien być na tyle duży, aby korzenie zmieściły się w nim bez zaginania.
Przy sadzeniu winorośli do dołka można dodać dobrze rozłożony kompost wymieszany z glebą. Nie należy stosować świeżego obornika ani skoncentrowanych nawozów, ponieważ mogą uszkodzić korzenie. Po zasypaniu dołka glebę należy lekko ubić, sadzonkę obficie podlać i zamontować podporę.
W pierwszym sezonie glebę należy utrzymywać umiarkowanie wilgotną, ale nie podmokłą. Obszar wokół podstawy krzewu należy odchwaszczać, ponieważ chwasty konkurują z młodą winoroślą o wodę i składniki odżywcze. Spośród nowych pędów należy pozostawić najsilniejszy i przywiązać go do podpory – będzie on stanowił podstawę do uformowania przyszłego pnia. W pierwszym roku należy usuwać kwiatostany, aby roślina mogła przeznaczyć swoje zasoby na rozwój korzeni i podstawy krzewu.
Przygotowanie winorośli do zimy
Po opadnięciu liści należy usunąć z działki opadłe liście i zepsute owoce, aby nie pozostawiać źródeł infekcji. Młode krzewy oraz odmiany wrażliwe na niskie temperatury należy zdjąć z rusztowania, ostrożnie przygiąć do ziemi i zabezpieczyć warstwą gleby lub ściółki.
Przed okryciem winorośl należy przyciąć, usuwając słabe, uszkodzone i niedojrzałe pędy. W przypadku suchej jesieni krzewy należy również podlać, ponieważ odpowiednia ilość wilgoci w glebie pomaga systemowi korzeniowemu lepiej przetrwać zimę. Do okrywania można wykorzystać glebę, suche liście, słomę, agrowłókninę lub specjalne materiały do okrywania roślin. Wybór zależy od odmiany, lokalnego klimatu i przewidywanych temperatur zimą.
Okrycie należy wykonać po zakończeniu aktywnego wzrostu, ale przed nadejściem silnych mrozów. Wiosną należy je usuwać stopniowo, aby winorośl nie przegrzała się i nie zaczęła gnić podczas ocieplenia.
Specyfika cięcia winorośli
Winorośl przycina się co roku w okresie spoczynku, przed rozpoczęciem pękania pąków. U młodego krzewu formuje się podstawę przyszłej korony, natomiast u dorosłego pozostawia się pędy, które będą owocować w nowym sezonie. Słabe, suche i uszkodzone części usuwa się całkowicie.
Winorośl owocuje na pędach rozwijających się z pąków jednorocznego drewna, dlatego starego drewna nie należy pozostawiać bez kontroli. Przy cięciu długim pozostawia się kilka łoz owoconośnych, natomiast przy cięciu krótkim – czopy z dwoma lub trzema pąkami. Konkretny sposób cięcia wybiera się w zależności od odmiany i formy prowadzenia krzewu. U dorosłej rośliny co roku usuwa się większość przyrostu z poprzedniego sezonu.
Liczba pozostawionych pędów zależy od odmiany i wybranego sposobu formowania. Nadmierne zagęszczenie pogarsza dostęp światła i wentylację krzewu, dlatego łozy należy równomiernie rozprowadzać na rusztowaniu.
Warto zatem zastosować się do tych wskazówek, aby zapewnić powodzenie sadzenia winorośli. Ponadto, wybierając odmiany winorośli, należy sprawdzić, czy są one odpowiednie dla panujących w danym miejscu warunków klimatycznych i glebowych, aby uniknąć odmian zbyt wymagających.